Criteria voor Zorgboerderijen

Aanleiding
Er is behoefte onder zorgboeren om zich te onderscheiden op basis van kwaliteit enerzijds en er is anderzijds een vraag van o.a. cliënten, overheden naar meer duidelijkheid rondom het aanbod aan zorg en de kwaliteit van zorg op zorgboerderijen.
Daarnaast bestaat er onduidelijkheid omtrent welke mensen/bedrijven/organisaties lid kunnen worden van een regionale organisatie van zorgboeren, die is aangesloten bij de Federatie Landbouw en Zorg. Een aantal organisaties had een richtlijn betreffende het lidmaatschap van de eigen regionale organisatie opgesteld, maar het blijkt dat er ook behoefte is aan een landelijke definitie voor zorgboerderijen.
 
Doelen:

  • Het verkrijgen van een heldere richtlijn om zich aan te kunnen sluiten bij één van de leden van de Federatie.
  • Leden van regionale organisaties van zorgboeren laten middels een aantal criteria zien dat zij kwalitatief hoogwaardige zorg bieden.
 
Van definitie voor zorgboerderij naar criteria voor zorgboerderij
Als basis voor een definitie is de omschrijving gebruikt die de vereniging Zorgboeren Friesland oorspronkelijk had opgesteld. Deze is besproken met een aantal zorgboeren die zich hadden opgegeven voor de werkgroep ‘definitie zorgboerderij’. De definitie is een aantal keren besproken in de landelijke bijeenkomst van regionale organisaties, waarbij telkens duidelijk werd dat er een enorme diversiteit aan zorgboerderijen bestaat en dat dit ook als waardevol wordt gezien. Een aantal experts zijn vervolgens gevraagd nog eens naar de opzet te kijken. Dit heeft uiteindelijk niet geleid tot een definitie van een zorgboerderij, wel zijn er een aantal criteria opgesteld waaraan een zorgboerderij zou moeten voldoen om aangesloten te kunnen zijn bij een lid van de Federatie en daarmee ook bij de landelijke organisatie van zorgboerderijen, De Federatie Landbouw en Zorg. 
  
Een belangrijke overeenkomst, voor alle zorgboerderijen die aangesloten  zijn bij een lid van de Federatie, is onderscheid op kwaliteit.
Algemeen selectiecriterium is dat alle zorgboerderijen moeten voldoen aan het kwaliteitskeurmerk ‘Kwaliteit laat je zien’.
 
Criteria voor zorgboerderij:

  1. Er is een boerderij, d.w.z. een of meer gebouwen (stal, kas, schuur, huis, alles in enkel- of meervoud) + passende faciliteiten om zorg en/of begeleiding te kunnen geven.
  2. Er behoort grond bij de gebouwen in de vorm van een erf, weiden, akker/tuinbouwgrond, boomgaard of kwekerij/kassen.
  3. Er is agrarische bedrijvigheid, professioneel dan wel hobbymatig (akkerbouw, veeteelt, fruitteelt, bloemen en/of plantenteelt) in de landbouw en/of natuurbeheer/onderhoud. Er kunnen daarnaast ook andere neventakken zijn.
  4. Op de zorgboerderij worden gewassen geteeld en/of landbouwhuisdieren gehouden – of de producten die hieruit voortkomen zoals zuivelproducten en eieren – die worden verkocht en/of op de zorgboerderij geconsumeerd.
  5. De zorgdeelnemers worden voor zover mogelijk en naar hun eigen mogelijkheden en voorkeuren betrokken bij de uitvoering van activiteiten in en om de groene ruimte.
  6. Er is voldoende kennis van de landbouw (dier/plantkunde) en de zorg (ziektebeelden/begeleidingsaspecten) om zorgdeelnemers op een adequate wijze te kunnen begeleiden (om aan de zorgvraag van de zorgdeelnemer te kunnen voldoen). De zorgboer(in) en zijn/haar medewerkers tonen aan dat zij tezamen goede kennis en vaardigheden bezitten van de landbouw én de zorg (opleidingen / werkervaring / stages / cursussen). 
  7. De zorgboerderij bevindt zich in een groene omgeving en door de deelnemers wordt daar, gestimuleerd door de zorgboer(in), actief gebruik van gemaakt.
  8. De zorgboerderij werkt voortdurend aan verbetering van de kwaliteit van zorg en hanteert daarvoor een door de Federatie Landbouw en Zorg erkend kwaliteitssysteem.
  
Typen zorgboerderijen
Er zijn verschillende typen zorgboerderijen te onderscheiden. Dat is van belang voor cliënten/deelnemers en hun verwanten omdat  hiermee de diversiteit inzichtelijk wordt gemaakt.
De volgende typen worden, op aspecten die voor cliënten belangrijk zijn, onderscheiden:
 
  • Zorgboerderij waar werk-/leren centraal staat
  • Zorgboerderij waar beleving centraal staat
  • Kleinschalige en grootschalige zorgboerderijen
  • Onderscheid naar doelgroepen
 
Deze lijst is gezien de ontwikkelingen niet definitief en nieuwe initiatieven kunnen worden toegevoegd. 
  
Wie bepaalt of een zorgboerderij voldoet aan de criteria
Het selecteren wordt in de praktijk gedaan en deze rol wordt uitgevoerd door de leden van de Federatie. Zij toetsen, alvorens tot toelating te beslissen, de zorgboerderijen op de genoemde criteria.
Het bestuur van de Federatie Landbouw en Zorg Nederland stelt vast welke criteria niet onderhandelbaar zijn. Uiteraard is een 100% score ook in deze niet mogelijk. Wel heeft een lid de mogelijkheid iemand aspirant lid te maken en in de gelegenheid te stellen binnen  x tijd aan de vastgestelde voorwaarden te voldoen.